آراز سیه رود

مناطق آزاد موفقيتشان درگروافزودن به داراییهای موجود است نه تقسیم آنها! 

مرکز اسناد و کتابخانه نیز زیر نظر این مدیریت فعالیت می کند. این مرکز تمامی اسناد، اطلاعات و گزارشاتی را که دریافت می نماید طی لیستی و ماهانه به تمامی معاونتها و مدیریتهای مستقل ارسال می کند. علاوه بر آن به دانشگاههای فعال منطقه و مشاوران طرحها ارائه خدمات می دهد. بنوعی بهترین کتابخانه شهرستان متعلق به ماست. شایداز نظر عمومی بپای کتابخانه جلفا نرسد ولی از نظر تخصصی جزو غنی ترین کتابخانه هاست.

ما در مرکز اسناد عکسهای ماهواره ای، همچنین کلیه مطالعاتی که در مورد جلفا چه از نظر کشاورزی، شیمی، صنعت و معدن و... انجام گرفته بود جمع آوری کرده ایم که اکنون مرجع تمام برنامه های ماست.

با جمع آوری این اطلاعات در مرکز اسناد، در زمینه جمع آوری اطلاعات در بُعد زمان چهار تا پنج سال و در هزینه میلیاردها تومان به سازمان کمک شده است. در نظر بگیرید مرکز اسناد 75 درصد از نقشه های 2000 را جمع آوری کرده است و فقط برای 25 درصد باقی مانده، سازمان نزدیک به یک و نیم میلیارد تومان هزینه کرده است.

مرکز مطالعات در زمینه GIS به کل سازمان خدمات می دهد و این اطلاعات هر ماه به روز می شود. ما قطعه به قطعه مالکین زمینهای منطقه را شناسایی و آنها را روی نقشه پیاده کرده ایم. واحد املاک یا معاونت عمران تمام اطلاعات مورد نیاز خود را از این واحد اخذ می کنند.

*اخیرا شاهد برگزاری همایش منشور توسعه منطقه آزاد ارس توسط مرکز مطالعات بودیم. در خصوص این همایش و نقش آن در تهیه طرح جامع و راهبردی منطقه توضیح دهید؟

مطالعات راهبردی در راستای تکمیل خلاء مطالعاتی و همگام سازی سازمان با تغییرات جهان، انجام می گیرد. پیش بینی شده بود که در طول سال 86 مطالعات طرح راهبردی تمام شود و دقیقاً هم در یک سال تمام شد. البته عقد قرارداد در مرداد 85 بعنوان نقطه شروع نبود بلکه بعنوان تعیین تکلیف بود. نقطه شروع بعد از پرداخت پیش پرداخت است و کار از آن زمان شروع می شود. شروع واقعی زمانبندی از آبان ماه بود. از یک طرف هم نیاز بود که نتایج مرحله به مرحله بررسی و از طرف کارفرما تائید و به اطلاع مشاور رسیده شود تا مرحله بعدی انجام گردد. در نهایتً با دو ماه تاخیر و بخاطر فشردگی کار، نتایج مطالعات در اسفندماه و طی همایشی ارائه گردید هر چند هدف ما ارائه این طرح در دهه فجر بود.

خروجی طرح منشور توسعه سازمان منطقه آزاد ارس برای شروع طرح جامع بسیار ضروری بود. بخاطر اینکه سازمانهایی که دولتی هستند شدیداً مأموریت مدار هستند و باید فضا را براساس مأموریت آنها شکل دهیم و مشخص کنیم که این منطقه بر اساس طرح های مطالعاتی تشخیص داده شده که در زمینه پژوهش، صنعت، فناوری، کشاورزی و یا گردشگری فعالیت کند.

طرح راهبردی یا منشور توسعه منطقه آزاد ارس دقیقاً ماموریت سازمان را در فعالیتهای اقتصادی مشخص کرد که در این زمینه ها هم در محیط درونی هم در بازار خارجی واجد این ارزشها و مزیتها است و اگر در این زمینه فعالیتی انجام گیرد موفقیت آمیز خواهد بود.

شدت و ضعف اختصاص زمین بر اساس ضریب گذاری و اولویت بندی 10 استراتژی بدست آمده از این مطالعات است. بطور مثال استراتژی هاي برتر ماعبارتند از؛ کشاورزی و مواد غذایی است. ،مگاپورت، آموزش عالي، پژوهش و... و اگر برای ورزش که اولویت نهم است 100 هکتار زمین اختصاص دادیم به صنایع 2000 هکتار در نظر گرفته ایم. و برای مگاپورت که اولویت پنجم است 250 هکتار زمین در نظر گرفته ایم.

موضوعی که در مورد توسعه مطرح می شود هزینه آن است. بعنوان کسی که براساس مطالعاتی که انجام می گیرد مسیر توسعه منطقه را مشخص می کنید، چه سخنی با مردم منطقه دارید؟مخصوصا بومیان منطقه که بیشترین هزینه را برای این توسعه می پردازند؟

در بحث هزینه توسعه باید متوجه باشیم تمام کشورهایی که نتوانند خود را به اقتصاد جهانی برسانند حذف اجتماعی می شوند یعنی هیچ گونه اختیاری درانتخاب نخواهند داشت و مرحله بعد حذف جغرافیایی است یعنی آن کشور را در دنیا نمی شناسند. چرا که اثری در دنیا نخواهد داشت.

نکته اینجاست که الان هزینه هایی که پرداخت می کنیم خیلی کم است ولی اگر ما بخواهیم با اتلاف وقت در فکر این باشیم که آیا این هزینه را بپردازیم یا نه در آینده دیگر غیرممکن است که بتوانیم این توسعه را عملی کنیم.

 مردم مخصوصا مردم آذربایجان باید درک کنند که واقعاً وظیفه ما سنگین است. در دنیا موتور حرکت اقتصاد ملی دست کلان شهرهای هر کشور است. کمترین نقش در کشور کره جنوبی که در حال توسعه است مطالعه شده که در آن 40 درصد درآمد و تولید کشور را 5 شهر تشکیل می دهد.

در کشور ما نیز 5 کلانشهر هستند که این نقش را باید برعهده داشته باشند. باید یادآور شوم که متاسفانه استان زرخیر آذربایجان شرقی با تمامی توان و نیروی انسانی ماهر خود با داشتن 8/5 درصد جمعیت کشور 3.8درصد درآمد ناخالص ملی را تولید می کند. ضمن اینکه درآمد ناخالص ملی ما بسیار کمتر از حتی برخی شهرهای دنیاست! هیچ سندی بالاتر از این نمی توانیم بیاوریم که نشان بدهد نباید وقت را هدر دهیم.

بنابراین منطقه آزاد یک موهبت الهی است که باید قدر آن را بدانیم تا در راستای افزایش سطح درآمد، تولید و تکنولوژی استان و تجمع نخبگان استان در این منطقه ایفای نقش نماید.

 یکی از دلایل ضعف استان ما این است که پشت سر هم نیروهاثی ماهرش را از دست می دهد. در شهری مانند جلفا هیچ کس تصور نمی کرد سازمانی در آن مستقر شود که میانگین مدرک مدیریتی آن فوق لیسانس به بالا باشد. در طول این یک و نیم سال تمام کسانی که جذب شده اند نیروی متخصص، لیسانس، فوق لیسانس یا دکترا هستند.

اگر مردم بخاطر منافع شخصی وكوتاه مدت خود در برابر برنامه های توسعه ای منطقه مقاومت نکنند و سازمان را همراهی کنند این منطقه می تواند هم استان را نجات دهد و هم کمکی برای اقتصاد ملی باشد. بنابراین منافع توسعه آنقدر زیاداست که ارزش آنرا دارد تا برای پیشبرد آن هرگونه فداکاری کرد.

مهمتر اینکه مردم باید بدانند مطالعات راهبردی به ما می گوید شما امروز در این زمینه شانس موفقیت و برتری دارید و معلوم نیست که فردا هم این موقعیت فراهم باشد و با تغییر محیط بیرونی و عواملی ازاین دست دیگر امکان شکل گیری منطقه نباشد. پس مردم باید با سازمان کاملا هماهنگ باشند تا زمان را در مقابل فعالیت رقبا و دشمنان خارجی خودمان از دست ندهیم.

*آقای دکتر!

یکی از محورهای فعالیت منطقه طی سال گذشته زمینه سازی حضور دانشگاهها و مراکز آموزشی عالی در منطقه است. چنانچه در استراتژی توسعه منطقه نیز اولویت پنجم در نظر گرفته شده است. چه لزومی دارد که 5 شعبه دانشگاهی در اینجا ایجاد شود. آنهم همه اش غیرانتفاعی و با شهریه های بالا؟

مدیریت دانش بنیاد یکی از ویژگیهایش گسترش آموزش عالی و فضای آموزش و پژوهش است. یکی از علل عقب ماندگی کشور عدم توجه به این موضوع بوده است. بعنوان نمونه در تبریز 50 سال است که تراکتور تولید می کنیم بدون توجه به اینکه شيوه کشت ازحالت سنتي به  گلخانه ای در دنیا تغيير یافته است. ولی هیچ کدام از کارخانه های ما قادر نیستند ماشين آلاتي تولید کنند که در داخل گلخانه کاری بکند. شیوه کشت و تولید عوض شده ولی تراکتورهای ما مال همان 50 سال قبل است. در ماشین سازی تا چند سال پیش همان پیکان 50 سال قبل را تولید می کردیم در حالیکه کره مدتها پس از ایران شروع به ماشین سازی کرده و الان ماشینهایی تولید می کند که در دنیا قابل رقابت است. در کشور ما محصولات دارای نو آوری و قابل رقابت بودن نیست. چرا؟ چون اینها دانش بنیاد نیستند. اینها نمی دانستند که میتوانند با مطالعه طراحی را عوض کنند. ارتباطی بین صنعت و دانشگاه نبوده است.

الان بر اساس یکی از اهداف دولت از تاسیس مناطق آزاد که همان ورود تکنولوژیهای برتر به کشور است گفته می شود دانشگاهها در این مناطق دایر شود. و این امر زمانی میسر می شود که شما دانشگاهی با رویکرد جهانی ایجاد کنی نه شعبه ای از دانشگاهي كه درداخل خودش بامشكل روبروست. سیاست این است که دانشگاههایی با رتبه جهانی در اینجا تاسیس کنیم تا آنهایی که سرمایه داشتند و در خارج تحصیل می کردند جذب اینجا شوند و هماهنگ با آن، تعدادی هم دانشجوی خارجی جذب شوند که در سایه پوشیدن قبای بین المللی آنها هم در اینجا تحصیل کنند و با استفاده از حضور اساتید بین المللی ما از دانشهای آنها بدون واسطه استفاده کنیم.

فلسفه وجودی مناطق آزاد در حضور دانشگاههای بین المللی و خارجی و سرمایه گذاران خارجی است نه داخلی. سرمایه گذار داخلی می تواند در نقاط محروم هم سرمایه گذاری کند. مناطق آزاد موفقيتشان درگروافزودن به داراییهای موجود است نه تقسیم آنها!

انباشت ثروت، سرمایه و افزایش امنیت سوغاتی است که سرمایه گذار خارجی به بار می آورد. اگر 4 کشور خارجی در یک منطقه سرمایه گذاری کنند امنیت آن چندین برابر افزایش می یابد.

*توصیه شما به دانشجویان و دانشگاههایی که در منطقه تحصیل می کنند چیست؟آنها چگونه باید با توسعه منطقه همراه شوند؟

بزرگترین آفتی که مملکت ما را تهدید می کند مَنیّت است. واقعاً این مَنیّت به هیچ وجه نمی گذارد فضا باز شود. شما در دانشگاههای منطقه حضور اساتید برتر حتی بصورت یک سخنرانی ساده را هم نمی بینید. متخصصان بسیاری در کشور هستند که بومی این منطقه هستند که باید دنبال آنها رفت که متاسفانه چنین کاری انجام نمی شود.